NHỮNG VẤN ĐỀ THƯỜNG GẶP KHI XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG GẠCH KÍNH LẤY SÁNG
Gạch kính lấy sáng ngày càng được sử dụng nhiều trong nhà phố, biệt thự, khách sạn, nhà hàng, showroom và các công trình cần lấy sáng nhưng vẫn muốn đảm bảo sự riêng tư.
Tuy nhiên, gạch kính không phải cứ mua về rồi xây lên là có thể đạt được hiệu quả như mong muốn.
Rất nhiều vấn đề phát sinh không nằm ở bản thân viên gạch kính mà đến từ thiết kế, lựa chọn sản phẩm, kết cấu, vật liệu liên kết và kỹ thuật thi công.
Một bức tường gạch kính đẹp có thể trở thành điểm nhấn kiến trúc. Nhưng nếu xử lý không đúng, công trình có thể xuất hiện những hiện tượng như nứt mạch, lệch viên, rung lắc, thấm nước, khó vệ sinh, thiếu sáng hoặc hiệu ứng ánh sáng không đẹp.
Vậy đâu là những vấn đề thường gặp nhất?
1. Gạch kính bị nứt mạch sau một thời gian sử dụng
Đây là một trong những vấn đề khiến chủ nhà lo lắng nhất.
Cần phân biệt rõ:
- Nứt viên gạch kính
- Nứt đường mạch giữa các viên
- Nứt tại vị trí tiếp giáp giữa gạch kính với tường/cột/khung
- Nứt do kết cấu công trình chuyển vị
Trong thực tế, không phải tất cả các trường hợp nứt đều xuất phát từ chất lượng gạch kính.
Vì sao mạch gạch kính có thể bị nứt?
Một số nguyên nhân thường gặp:
1. Kết cấu xung quanh chuyển vị
Gạch kính có tính chất và khả năng biến dạng khác với tường xây thông thường. Nếu khu vực bao quanh có chuyển vị nhưng hệ gạch kính không được xử lý phù hợp, ứng suất có thể tập trung tại các mạch hoặc mép tiếp giáp.
2. Thi công mạch không đúng
Mạch quá mỏng, vật liệu liên kết không phù hợp hoặc quá trình thi công không đồng đều đều có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện vết nứt.
3. Diện tích vách quá lớn nhưng không có giải pháp gia cường phù hợp
Một mảng gạch kính nhỏ trong khung ổn định khác hoàn toàn với một bức tường gạch kính dài và cao.
Đây là lý do không nên áp dụng một công thức gia cường duy nhất cho mọi công trình.
Cách hạn chế
Ngay từ bước thiết kế cần xác định:
- Kích thước mảng gạch kính
- Chiều cao và chiều dài
- Vị trí trong hay ngoài nhà
- Có khung bao hay không
- Liên kết với cột, tường, sàn như thế nào
- Có cần gia cường hay không
Điểm quan trọng: gạch kính thường được sử dụng như vật liệu tạo vách/lấy sáng/trang trí, không nên mặc định xem nó là kết cấu chịu lực chính của công trình.
2. Gạch kính bị lệch hàng, không thẳng hoặc mặt tường không phẳng
Một bức tường gạch kính đẹp cần có hệ thống ô vuông hoặc mạch đều nhau.
Chỉ cần một vài viên bị lệch, toàn bộ mảng tường có thể mất tính thẩm mỹ.
Nguyên nhân
- Không kiểm soát kích thước từng hàng
- Không sử dụng hệ căn chỉnh phù hợp
- Mạch giữa các viên không đồng đều
- Thi công quá nhanh
- Không kiểm tra độ thẳng đứng liên tục
- Bề mặt nền ban đầu không được xử lý tốt
Đặc biệt với các mẫu gạch kính có hoa văn, màu sắc hoặc bề mặt đặc biệt, việc lệch hướng viên gạch còn làm hoa văn không đồng nhất, khiến bức tường nhìn thiếu chuyên nghiệp.
Giải pháp
Không nên chỉ nhìn bằng mắt trong quá trình xây.
Thợ cần kiểm soát:
Nền → hàng đầu tiên → phương đứng → phương ngang → kích thước mạch → độ phẳng toàn bộ mảng tường.
Hàng đầu tiên đặc biệt quan trọng.
Nếu hàng đầu tiên bị sai, sai số có thể tăng dần ở các hàng phía trên.
3. Gạch kính bị rung hoặc cảm giác không chắc chắn
Đây là vấn đề cần đặc biệt quan tâm với:
- Vách gạch kính cao
- Vách dài
- Vách độc lập
- Vách cầu thang
- Vách phân chia không gian
- Vách ở nơi có khả năng va chạm
Gạch kính không nên được hiểu đơn giản là “xây càng nhiều viên thì càng chắc”.
Độ ổn định của một mảng gạch kính phụ thuộc vào cả hệ thống:
Gạch kính + mạch liên kết + gia cường + khung bao + liên kết với kết cấu xung quanh.
Nếu chỉ quan tâm đến viên gạch mà bỏ qua hệ thống liên kết, nguy cơ phát sinh vấn đề sẽ cao hơn.
Một sai lầm thường gặp
Có người nghĩ:
“Muốn chắc thì cứ cho thật nhiều thép.”
Đây không phải cách tiếp cận đúng.
Gia cường cần được thiết kế phù hợp với kích thước và điều kiện của vách. Với những mảng lớn, cao hoặc vị trí đặc biệt, nên để kỹ thuật viên hoặc đơn vị có chuyên môn đánh giá trước khi thi công.
4. Gạch kính bị thấm nước ở khu vực ngoài trời
Nếu sử dụng gạch kính ở:
- Mặt tiền
- Ban công
- Sân thượng
- Vách ngoài trời
- Khu vực thường xuyên tiếp xúc với mưa
thì vấn đề chống thấm cần được tính đến ngay từ đầu.
Tại sao?
Gạch kính bản thân có bề mặt ít hút nước, nhưng mối nối giữa các viên, chân vách, mép vách và vị trí tiếp giáp với kết cấu khác mới là những nơi cần đặc biệt chú ý.
Nếu chỉ tập trung vào khả năng chống nước của viên gạch mà bỏ qua toàn bộ hệ thống, công trình vẫn có thể bị thấm.
Giải pháp
Cần xử lý đồng bộ:
- Chân vách
- Mép vách
- Mạch liên kết
- Vị trí tiếp giáp tường
- Vị trí tiếp giáp sàn
- Các khu vực có khả năng đọng nước
Đối với công trình ngoài trời hoặc khu vực ẩm ướt, giải pháp chống thấm nên được tính toán cùng phương án thi công ngay từ đầu.
5. Dùng gạch kính nhưng căn phòng vẫn không đủ sáng
Đây là một nghịch lý khá phổ biến.
Chủ nhà nghĩ:
“Dùng gạch kính thì chắc chắn căn phòng sẽ sáng.”
Nhưng thực tế gạch kính chỉ có thể truyền ánh sáng khi phía bên kia có nguồn sáng phù hợp.
Nếu vị trí xây gạch kính:
- Bị nhà bên cạnh che
- Hướng ánh sáng không thuận lợi
- Diện tích mảng kính quá nhỏ
- Chọn loại gạch có độ truyền sáng thấp
- Phía ngoài bị che bởi cây hoặc công trình
- Thiết kế không tính đến hướng sáng
thì hiệu quả lấy sáng có thể không đạt kỳ vọng.
Vì vậy, đừng chỉ hỏi:
“Gạch kính có lấy sáng không?”
Hãy hỏi:
“Với vị trí cụ thể của công trình, nên dùng loại gạch kính nào và diện tích bao nhiêu để đạt hiệu quả ánh sáng mong muốn?”
Đây mới là tư duy đúng khi thiết kế.
6. Lấy sáng nhưng lại muốn riêng tư – chọn sai loại gạch
Đây là bài toán rất thường gặp ở nhà phố.
Chủ nhà muốn:
Có ánh sáng → nhưng không muốn người bên ngoài nhìn thấy bên trong.
Nếu chọn gạch kính quá trong, ánh sáng tốt nhưng khả năng riêng tư có thể không đạt mong muốn.
Ngược lại, nếu chọn loại quá mờ hoặc quá kín, không gian có thể giảm hiệu quả truyền sáng.
Giải pháp
Có thể lựa chọn theo mức độ riêng tư:
Mức 1 – Ưu tiên ánh sáng:
Gạch kính trong, bề mặt ít tạo hiệu ứng che khuất.
Mức 2 – Cân bằng ánh sáng và riêng tư:
Gạch kính mờ, gợn sóng, vân mây, vân sần…
Mức 3 – Ưu tiên riêng tư:
Các mẫu có khả năng khuếch tán và làm mờ hình ảnh phía sau.
Đây chính là lý do không nên chọn gạch kính chỉ dựa vào màu sắc.
7. Không gian bị nóng do sử dụng quá nhiều gạch kính
Gạch kính giúp đưa ánh sáng vào không gian nhưng không có nghĩa:
“Càng nhiều gạch kính thì càng tốt.”
Nếu một mảng gạch kính lớn được đặt tại vị trí nhận bức xạ mặt trời mạnh, đặc biệt vào những thời điểm nắng gắt, cần tính đến bài toán nhiệt và che nắng của tổng thể công trình.
Cách xử lý
Có thể kết hợp:
- Lam chắn nắng
- Mái che
- Cây xanh
- Rèm hoặc lớp che phù hợp
- Thiết kế hướng và diện tích mảng lấy sáng hợp lý
Mục tiêu không phải là lấy sáng tối đa, mà là:
Lấy đủ ánh sáng nhưng kiểm soát nhiệt và độ chói.
Đây là một trong những điểm mà kiến trúc sư cần tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế.
8. Gạch kính khó vệ sinh nếu thiết kế sai
Một bức tường gạch kính có rất nhiều mạch nối.
Nếu đặt ở vị trí dễ bám:
- Bụi
- Dầu mỡ
- Hơi nước
- Nước bắn
- Khói
- Cặn bẩn
thì việc vệ sinh sẽ khó hơn một bề
